Blog
Is een arbeidsdeskundig onderzoek verplicht?
06 april 2026
Ja, een arbeidsdeskundig onderzoek is verplicht volgens de Wet verbetering poortwachter. Je moet dit laten uitvoeren tussen de 42e en 50e ziekteweek van een medewerker die nog steeds niet kan terugkeren naar het werk. Het onderzoek bepaalt of re-integratie mogelijk is op de eigen werkplek of elders. Zonder dit onderzoek riskeer je sancties van het UWV.
Wanneer is een arbeidsdeskundig onderzoek wettelijk verplicht?
Een arbeidsdeskundig onderzoek is verplicht tussen de 42e en 50e ziekteweek van een medewerker. Dit betekent dat je als werkgever uiterlijk in week 50 van het ziekteverzuim een gecertificeerde arbeidsdeskundige moet inschakelen voor een onafhankelijk onderzoek.
De verplichting geldt wanneer je medewerker na 42 weken nog steeds niet volledig kan terugkeren naar zijn of haar eigen werk. Het maakt niet uit of de medewerker al in deeltijd werkt of aangepaste taken heeft: zolang er nog beperkingen zijn, moet je het onderzoek laten doen.
Let op: deze termijn begint te lopen vanaf de eerste ziektedag. Je kunt niet wachten tot de laatste week, want de arbeidsdeskundige heeft tijd nodig voor het onderzoek. Start daarom de procedure rond week 42 tot en met 45 om binnen de deadline te blijven.
Het onderzoek moet worden uitgevoerd door een onafhankelijke, gecertificeerde arbeidsdeskundige. Deze mag niet betrokken zijn geweest bij eerdere re-integratieactiviteiten van dezelfde medewerker.
Wat gebeurt er als je geen arbeidsdeskundig onderzoek laat doen?
Het UWV kan je sanctioneren met een verlenging van de loondoorbetalingsverplichting met maximaal 52 weken. Dit betekent dat je mogelijk tot 156 weken (3 jaar) loon moet doorbetalen in plaats van de standaard 104 weken.
De sanctie wordt opgelegd als het UWV constateert dat je je wettelijke verplichtingen niet bent nagekomen. Ze controleren dit tijdens de WIA-aanvraag van je medewerker. Het UWV beoordeelt dan of je voldoende re-integratie-inspanningen hebt geleverd, inclusief het verplichte arbeidsdeskundig onderzoek.
Naast de financiële gevolgen loop je ook juridische risico’s. Je medewerker kan je aansprakelijk stellen voor schade als gevolg van het niet naleven van de Wet verbetering poortwachter. Dit kan leiden tot extra schadevergoedingen boven op de verlengde loondoorbetaling.
Een ander risico is dat je geen goede basis hebt voor een eventuele beëindiging van het arbeidscontract. Zonder arbeidsdeskundig onderzoek is het moeilijker om aan te tonen dat je alle redelijke inspanningen hebt geleverd voor re-integratie.
Hoe lang duurt een arbeidsdeskundig onderzoek en wat kost het?
Een arbeidsdeskundig onderzoek duurt gemiddeld 4 tot 6 weken vanaf de opdracht tot en met het eindrapport. De kosten liggen rond de € 1.395 voor een standaardonderzoek. Dit onderzoek kan zowel op locatie als online worden uitgevoerd, afhankelijk van de situatie.
De duur hangt af van verschillende factoren. De beschikbaarheid van je medewerker en jezelf als werkgever speelt een rol, evenals de complexiteit van de situatie. Soms is aanvullende medische informatie nodig of zijn gesprekken met behandelaars vereist, wat de doorlooptijd kan verlengen.
Het onderzoek bestaat uit meerdere onderdelen: gesprekken met de medewerker en werkgever, analyse van de werkplek en taken, beoordeling van medische informatie en het opstellen van het eindrapport met aanbevelingen. De arbeidsdeskundige heeft tijd nodig om alle informatie zorgvuldig te analyseren.
De kosten zijn een investering in een gedegen proces. Een goed uitgevoerd onderzoek geeft je duidelijkheid over de mogelijkheden en beschermt je tegen sancties van het UWV. Bovendien helpt het je bij het nemen van weloverwogen beslissingen over de toekomst van het dienstverband.
Wat is het verschil tussen arbeidsdeskundig onderzoek en arbeidsdeskundig advies?
Arbeidsdeskundig onderzoek is een wettelijk verplicht, onafhankelijk onderzoek tussen week 42 en 50 van het ziekteverzuim. Arbeidsdeskundig advies is een vrijwillige dienst die je op elk moment kunt inzetten voor begeleiding bij verzuim en re-integratie.
Het onderzoek heeft een formeel karakter en wordt uitgevoerd door een onafhankelijke arbeidsdeskundige. Deze mag niet eerder betrokken zijn geweest bij de re-integratie van dezelfde medewerker. Het rapport wordt door het UWV gebruikt bij de beoordeling van de WIA-aanvraag.
Arbeidsdeskundig advies is veel flexibeler. Je kunt dit inzetten vanaf de eerste dag van verzuim om te bepalen welke stappen je moet nemen. Een arbeidsdeskundige kan je helpen met het opstellen van een plan van aanpak, het voeren van gesprekken met de medewerker of het beoordelen van re-integratiemogelijkheden.
Beide diensten vullen elkaar goed aan. Met arbeidsdeskundig advies kun je vanaf het begin professioneel worden begeleid, waardoor je beter bent voorbereid op het verplichte onderzoek. Dit vergroot de kans op een succesvolle re-integratie en helpt sancties te voorkomen.
Hulp nodig bij arbeidsdeskundig onderzoek en verzuimbegeleiding?
Professionele begeleiding bij verzuim en re-integratie helpt je om de juiste stappen te zetten en je wettelijke verplichtingen na te komen. Gecertificeerde arbeidsdeskundigen kunnen je ondersteunen met zowel verplichte onderzoeken als vrijwillige begeleiding tijdens het hele verzuimproces.
Wij hebben 35 vestigingen door heel Nederland en werken uitsluitend met gecertificeerde arbeidsdeskundigen. Ons team begrijpt de complexiteit van de verzuimwetgeving en helpt je om de juiste timing en aanpak te bepalen. We begeleiden zowel werkgevers als werknemers naar de best mogelijke oplossing.
Onze expertise omvat het volledige traject: van vroege signalering en preventie tot en met het verplichte arbeidsdeskundig onderzoek en een eventuele beëindiging van het dienstverband. We bieden ook arbeidsdeskundig advies voor situaties waarin je niet wettelijk verplicht bent, maar wel professionele ondersteuning wilt.
Door onze lokale aanpak en landelijke dekking kunnen we snel schakelen en persoonlijk contact houden. We werken transparant, met duidelijke rapportages, en houden je op de hoogte van alle stappen. Wil je weten hoe we je kunnen helpen? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Kan ik een arbeidsdeskundig onderzoek ook eerder dan week 42 laten uitvoeren?
Ja, je kunt een arbeidsdeskundig onderzoek ook eerder laten doen, maar dit is niet wettelijk verplicht. Vroeg onderzoek kan zinvol zijn bij complexe situaties of wanneer je twijfelt over re-integratiemogelijkheden. Let wel op: als je het te vroeg doet, moet je mogelijk later nog een verplicht onderzoek laten uitvoeren tussen week 42-50.
Wat gebeurt er als mijn medewerker niet meewerkt aan het arbeidsdeskundig onderzoek?
Je medewerker is wettelijk verplicht mee te werken aan het onderzoek. Als hij of zij weigert, kun je dit melden bij het UWV en eventueel de loonbetaling opschorten. Documenteer alle pogingen om medewerking te krijgen. De arbeidsdeskundige zal in het rapport vermelden dat het onderzoek niet volledig kon worden uitgevoerd door gebrek aan medewerking.
Moet ik een nieuwe arbeidsdeskundige zoeken als mijn huidige al advies heeft gegeven?
Ja, voor het verplichte onderzoek tussen week 42-50 moet je een onafhankelijke arbeidsdeskundige inschakelen die nog niet betrokken was bij de re-integratie. Een arbeidsdeskundige die eerder advies heeft gegeven, mag niet het verplichte onderzoek uitvoeren. Dit waarborgt de objectiviteit van het onderzoek.
Hoe kies ik de juiste arbeidsdeskundige voor het onderzoek?
Kies een gecertificeerde arbeidsdeskundige met ervaring in jouw branche en type situaties. Controleer of ze zijn ingeschreven in het register van arbeidsdeskundigen en vraag naar referenties. Let ook op beschikbaarheid binnen jouw tijdslijn en of ze ervaring hebben met vergelijkbare re-integratietrajecten.
Wat als het arbeidsdeskundig onderzoek uitwijst dat re-integratie niet mogelijk is?
Als het onderzoek concludeert dat re-integratie niet mogelijk is, kun je dit gebruiken als onderbouwing voor ontslag wegens arbeidsongeschiktheid. Je moet wel het volledige traject hebben doorlopen volgens de Wet verbetering poortwachter. Het rapport helpt ook bij de WIA-aanvraag van je medewerker en beschermt je tegen sancties van het UWV.
Kan ik de kosten van het arbeidsdeskundig onderzoek verhalen op mijn medewerker?
Nee, de kosten van het verplichte arbeidsdeskundig onderzoek zijn voor rekening van de werkgever. Dit is een wettelijke verplichting die hoort bij je rol als werkgever in het re-integratieproces. Je kunt deze kosten wel opnemen als bedrijfskosten voor de belasting.
Wat moet ik doen als ik de deadline van week 50 ga missen?
Neem direct contact op met een arbeidsdeskundige om te kijken of het onderzoek nog binnen de termijn kan worden afgerond. Documenteer waarom je de deadline dreigt te missen (bijvoorbeeld door ziekte van de medewerker of gebrek aan beschikbare arbeidsdeskundigen). Start nooit later dan week 45 om voldoende tijd te hebben voor het complete onderzoek.
Gerelateerde artikelen
Ontvang onze nieuwsbrief
"*" geeft vereiste velden aan
Vragen? Wij zijn er voor je.
Meer weten over wat we voor je kunnen betekenen? Aarzel niet om te bellen of een bericht te sturen.
